RESİM SANATI VE KANSER

0
645
resim sanatı ve kanser
resim sanatı ve kanser

Resim sanatı ve kanser Çağdaş tıbbın ve insanın en önemli ve güncel sorunlarından biri olan kanser, tedavisindeki önemli gelişmelere karşın, tüm hastalıklar arasında en korkulan hastalık olmayı sürdürmektedir. Kanser tanısı konan birey, yaşam biçimindeki, beden imgesindeki, rol performansındaki ve sosyal etkileşimlerindeki değişikliklerle karşı karşıya kalırken; aynı zamanda da kaygı, öfke, suçluluk, ümitsizlik, çaresizlik, belirsizlik, yalnızlık, korku, yas ve bağımlılık gibi duygular yaşamaktadır.

Bunların yanı sıra tedavi ile ilgili kaygılar, operasyon sonrası gelişebilen fiziksel, ruhsal ve ekonomik sorunlar, hastalığı kabullenememe, libido kaybı, radyoterapi ve kemoterapiye bağlı yan etkiler gibi birçok ve çok yönlü etkenlerle kanser hastasınınn ruhsal dengesini bozar. Bu nedenle kanser, tıbbi-fiziksel bir hastalık olmasının yanında, ruhsal ve psikososyal açıdan birçok sorunu da kapsayan bir hastalıktır.1-4

resim sanatı ve kanser
resim sanatı ve kanser

Kanser tanısı kadar, kanserin tedavisi, gidişi ve nüksler de kişide sıkıntısının artmasına yol açar. Sıkıntı (distress) düzeyinin artması endokrin ve bağışıklık sistemiyle ilgili ölçümleri ve yaşam kalitesini de olumsuz olarak etkilemektedir. Umutsuzluk, kaygı ve depresyonun göz ardı edilmesi yaşam kalitesinin düşmesine neden olacak ve günlük yaşam etkinliklerine dönüşü güçleştirecektir

. Kanser ve yaşam kalitesi konularında yapılan araştırmalarda, sıkıntıların yaşam kalitesi yanında fiziksel belirtileri ve kanser tedavisinin sonuçlarını da etkilediği saptanmıştırr.
İlerlemiş kanserle ilişkili olan ağrı ya da ağrı korkusu, karmaşıkk ve çok karşılaşılan bir durum olup fiziksel, ruhsal, sosyal, psikososyal ve manevi olgulardan etkilenir. Acı, tehdit edici ve korku verici durumlar fiziksel ağrıya yüklendiğinde ortaya çıkabilir. Hastalar özellikle olası kayıp, artan bağımlılık ve yaşam etkinliklerine katılımları azaldığı zaman kaygı, moral çökkünlük, izolasyon, öfke ve depresyon gibi acı veren belirtiler yararlar. Umut, anlam ve yaşama amacının azalmasıyla hastalar bu zor durumla ve komplike ağrıyla ileri derecede acı duyarlar.

Kanser tanısı konan hastaların önemli bir kısmı tam olarak tedavi edilemediği için, çoğu zamanlarının büyük bir bölümünü hastanelerde geçirmektedir. Etkili bir tedavi ekibinin amacı, sadece kanseri tedavi etmeye yönelik girişimleri uygulamak değil, aynı zamanda sık sık beklenmeyen sonuçlarla süren zor tedavilerin (cerrahi, kemoterapi, radyoterapi gibi) uygulandığı bu dönemlerde de bu sağlık durumuyla baş etmede insanlara yardım etmeye yönelik alternatif bakım seçenekleri geliştirmek olmalıdır.

resim sanatı ve Kanser in tanısı ve tedavinin yan etkileri hasta için büyük stres kaynaklarıdır. Kanser tanısı alan hastalar geleceğe yönelik neler yaşayacakları ile ilgili sorular sorarlar. Tedavide kullanılan kemoterapi genellikle yan etkileri ile yaşam kalitesini en çok etkileyen faktör olarak bilinmektedir. Saç dökülmesi, bulantı, kusma, yorgunluk, duygusal problemler yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Radyoterapi de benzer olarak halsizlik, cilt yaraları, duygusal sorunlar vb. ile yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir.
resim sanatı ve kanser
resim sanatı ve kanser

Literatürde, travmatize olmuş kişilerin yoğunlaşmış duygularını sözel olarak ifade edebilmelerinin imkansız olduğu, içlerinde yaşadıkları özel duyguları ifade etmekte kelimelerin sınırlı kaldığı belirtilmekte, bu nedenle sanatın ciddi hastalık tanısı alan hastalarda özellikle yararlı olduğu vurgulanmaktadır (Aydın, 2012). Sanat terapi 1978 yılından beri kanser hastalarının tedavilerinde kullanılmaya başlanmıştır.

resim sanatı ve kanser Sanat terapi kullanımı ile yeniden yapılanma sürecindeki bireylerin iyileşmesi, yaşamsal değişime uyum sağlaması ve yaşadığı derin duyguların farkında olması sağlanır. Örneğin: Kanserli hastaların hastalığı, hastane sürecini, ilişkileri ve diğer nedenlerle ilişkili emosyonel durumu değişkendir ve birbiriyle ilişkili pek çok duygusal değişim yaşarlar. Sözel olmayan iletişim yoluyla duyguların gücü kullanılır. Duygularını ifade etmede güçlük yaşayan bazı kanserli hastalarının duygularını bu yolla ifade etmesi sağlanır.

Sanat terapinin hastaların uyum stratejileri üzerine etkisini incelemek amacıyla Oster ve arkadaşları (2006)’nın yaptığı bir çalışmada da, sanat terapisi uygulanan meme kanserli bireylerin hastalığa ve tedaviye uyum sürecinin kontrol grubuna göre daha iyi olduğunu saptanmıştır. Özellikle kanser öyküsü bulunan ve bununla mücadele etmeyi sürdüren bireylerde sanat terapinin etkinliğini değerlendiren çalışmalarda bireylerin diğer bireylerle olan iletişimlerinin arttığı ve emosyonel iyilik halinin olumlu yönde etkilendiğini saptanmıştır (Ponto ve ark., 2003, Dea-ne, Fitch, Carman, 2000).

Kanser hastası çocuklarla resim ile yapılan sanat terapi uygulamalarında, resimlerinde; sevinç ile endişe, huzur ile sıkıntı bir araya gelebilmektedir. Sağlığıyla ilgili olarak durumlar kötüleştikçe çizgiler karışmakta, renkler koyulaşmakta, otonomi duyguları kaybolmakta ve karalamalar olmaktadır. Ümit duygusu ise kendisini; güneş, ev, ağaç, yol, canlı renkler ile göstermektedir (Baudet, 2005).

Resim sanatı ve kanser Resim terapisi; zihinsel içeriklerin dışsal nesnelerle yansıtılmasıdır ve bireylerin bilinçli veya bilinçsiz bir şekilde iç dünyalarını gözle görülebilir imgelerle yansıtabileceği düşüncesine dayanmaktadır. Resim terapisi; grup halinde ya da bireysel olarak uygulanabilen, iletişim kurmayı kolaylaştıran ve eğlenceli hale getiren bir tekniktir. Fiziksel hastalığı olan bireylerde de, iletişimi kolaylaştırmak ve hasta olan bireye destek sağlamak için kullanılmaktadır. Resim de, terapide olduğu gibi;
resim sanatı ve kanser
resim sanatı ve kanser
içe atılmış yaşantıların, gerçek dünyadaki insanların, fikirlerin ve gerçekliğin yeniden var edilmesi veya yapılandırılması sürecidir. Şimdi ve buradaki yaşantıya etkileri ve yansımaları olmaktadır. İçe atım, sanatın içeriğini, içe alım süreci ise biçim ve tarzını oluşturur. İçe atılan yaşantılar bir şekilde dışa vurulamadığında ruh sağlığı riske girmektedir. Resim sanaıt, bu riske karşı koruyucu bir işlev görmektedir (6, 7).

Hastalar sözcüklerle anlatamadıkları kaygılarını, duygularını resim ve sanat yoluyla ifade edebilirler. Hastalardan, hastalıklarıyla ilgili olarak ne hissettiklerini çizmelerini istemek, hastaların bedensel problemlerini nasıl yaşadıklarını anlamakta yardımcı olmaktadır. Ortaya çıkan ürünler aynı zamanda, hastaya geleceği yaşatmak için terapiste de bir alan sağlayabilmekte ve hastalık ve tedaviye ilişkin inanışlarını değiştirmeye yardımcı olabilmektedir (70).

resim sanatı ve kanser Umut yaratmak için de sanat terapisi önemli bir yoldur. Çalışmaları sonucunda araştırmacılar; umut dolu olan hastaların, hastalıklarının tedavileriyle ilgili olarak hedeflenen durumu daha kolay bir şekilde hayal edip kavrayabildiklerini belirtmişlerdir. Sanat yaratımı, kendi kendini ifade edebilmek için güvenli bir araçtır. Kişi, neyi nasıl çizeceğine, çizdiklerinin ne anlam taşıdığına kendisi karar verir. Özellikle de hastalarla yapılan sanat terapisi, sanat yaratımının umut verici sürecinin tecrübe edilmesine yardımcı olur. Ayrıca sanat terapisi, fiziksel hastalığı olan hastaların sıkıntı veren olaylar karşısında bir çeşit ustalık duygusu kazanmalarına da yardımcı olabilir (71)

Ölümcül bir hastalığı olan hastaların sıklıkla, kendi istekleriyle veya bir başkasının yönlendirmesiyle çizdikleri algıladıkları dünyanın resmine, çizdikleri şekillere bakarak; resim, bedenin dürüst bir ifadesidir diyebiliriz. Kanser hastalarının resimleri bize, hassas dünyaları ve masumiyetleri içinde hastalık veya nekahat dönemindeki bir bedenin gerçekçi ve dokunaklı bir dışavurumunu göstermektedir. Kanser hastalarının resimlerinde; sevinç ile endişe, huzur ile sıkıntı bir araya gelebilmektedir. Sağlığıyla ilgili olarak durumlar kötüleştikçe çizgiler karışmakta, renkler koyulaşmakta, otonomi duyguları kaybolmakta ve karalamalar olmaktadır. Ümit duygusu ise kendisini; güneş, ev, ağaç, yol, canlı renkler ile göstermektedir (65). Hastlalar resim yapmaya yönelik oldukça olumlu cevap vermektedirler ve resim yapmanın bir tek yolu yoktur, resimde yanlış yoktur. Bu, hastlalar için güzel bir noktadır. Hastalar boş kağıtlara ve renkli kalemlere çok çabuk yanıt vermektedirler. Kağıda bir şeyler çizmeye çok istekli olmaktadırlar.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here